Kim był Mons. Léon Gromier? – Caeremoniale Romanum

Léon Gromier (1879–1965) był francuskim prałatem, znanym w świecie kościelnym przede wszystkim jako wybitny rubrycysta i liturgista oraz kanonik i altarysta Bazyliki św. Piotra w Watykanie. Jako Rzymianin z ducha, dał się poznać jako człowiek obyty, wykształcony i pełen poszanowania dla zdrowych i autentycznych tradycji kościelnych. Mimo, że – nie ze swojej winy – nigdy nie został włączony do kolegium mistrzów ceremonii papieskich (co było jego wielkim marzeniem i ambicją), był niezrównanym znawcą ceremoniału apostolskiego, czemu dał wyraz w swoim opus magnum: komentarzu do Caeremoniale Episcoporum (1959).

^{Mons. Léon Gromier (koloryzacja na podstawie czarno-białego zdjęcia z zasobów Cérémoniaire)}

Do tej pory nie opublikowano naukowej biografii Mons. Gromiera. Podstawowym źródłem jest opracowanie umieszczone na francuskim portalu poświęconym liturgii Cérémoniaire, przygotowane przez anonimową osobę dobrze znającą prałata, która włożyła wiele wysiłku, by odnaleźć lub zrekonstruować jak najwięcej informacji z jego życia (m.in. konsultacje w Urzędzie Papieskich Celebracji Liturgicznych). Drugim źródłem jest hasło we francuskiej Wikipedii, również przygotowane przez kogoś, kto musiał posiadać jakąś znajomość osoby i działalności prałata Gromiera.

^{Notka pośmiertna o Mons. Gromierze w Annuaire Pontifical Catholique z 1927 roku (strona 691).}

By nie powielać tych dwóch źródeł (mogą być one łatwo odczytane z pomocą translatorów), zwłaszcza pierwszego, które jest bardzo skrupulatnie udokumentowane, podajemy najważniejsze informacje w formie czytelnych tabel, pozwalających wystarczająco wyrobić sobie ogląd na osobę Mons. Léon Gromiera oraz umożliwić konsultację najważniejszych jego publikacji, skądinąd obecnych już od jakiegoś czasu nawet w polskiej przestrzeni internetowej.

Chronologia życia i działalności kościelnej Mons. Léona Gromiera

Data / okres	Wydarzenie	Miejsce / instytucja
20 maja 1879	Narodziny	Montchanin, diecezja Autun, Francja
19 czerwca 1879	Chrzest	Parafia w Montchanin
Dzieciństwo	Przeprowadzka rodziny do Saint-Pierre d’Allevard; nauka szkolna w Grenoble	Diecezja Grenoble, Francja
Przed 1898 r.	Studia filozoficzne w wyższym seminarium duchownym	Grand Séminaire de Grenoble
1898–1902	Studia teologiczne i przygotowanie do kapłaństwa	Seminarium Francuskie w Rzymie
Od 1898 r.	Trzeci ceremoniarz seminarium	Seminarium Francuskie w Rzymie
1899	Przyjęcie tonsury	Rzym
Wielkanoc 1900	Przyjęcie święceń niższych	Rzym
Zesłanie Ducha Świętego 1900	Święcenia subdiakonatu	Rzym
Zesłanie Ducha Świętego 1901	Święcenia diakonatu	Rzym
29 marca 1902	Święcenia prezbiteratu	Rzym
1902	Uzyskanie bakalaureatu z prawa kanonicznego	Apollinaire, Rzym
1 listopada – 22 grudnia 1902	Pobyt w Papieskiej Akademii Kościelnej (ówcześnie Accademia dei Nobili Ecclesiastici)	Rzym
1902–1903	Kontynuacja studiów z prawa kanonicznego	Apollinaire, Rzym
Przed 1914 r.	Kanonik kościoła Santa Maria in Montesanto	Rzym, Piazza del Popolo
26 marca 1914	Nominacja na konsultora sekcji liturgicznej Kongregacji Obrzędów	Święta Kongregacja Obrzędów, Rzym
2 marca 1920	Nominacja na kamerariusza tajnego nadliczbowego (cameriere segreto soprannumerario)	Dwór papieski, pontyfikat Benedykta XV
22 lutego 1922	Ponowne mianowanie kamerariuszem tajnym nadliczbowym	Dwór papieski, pontyfikat Piusa XI
5 lipca 1923	Utworzenie Specjalnej Komisji Protokołu Generalnego Ceremoniału Papieskiego (Commissione Speciale per il Protocollo del Cerimoniale Pontificio); Gromier został jej członkiem w późniejszym terminie	Komisja przy Kongregacji Ceremoniału
7 stycznia 1925	Nominacja na kanonika Bazyliki Watykańskiej	Kapituła Bazyliki św. Piotra, Watykan
15 marca 1925	Złożenie przysiąg wymaganych od kanonika	Kapituła Bazyliki św. Piotra, Watykan
1925	Godność protonotariusza apostolskiego nadliczbowego (Protonotarius Apostolicus supranumerarius)	Stolica Apostolska
1 lipca 1925	Wyznaczenie na cenzora Akademii Liturgicznej Rzymskiej	Akademia Liturgiczna Rzymska
23 grudnia 1925	Nominacja na prałata domowego Jego Świątobliwości (Prelato domestico di Sua Santità)	Dwór papieski, pontyfikat Piusa XI
1926–1942	Główny zakrystianin (Sagrestano Maggiore)	Bazylika św. Piotra, Watykan
17 grudnia 1931	Udział w pracach komisji do rewizji i wydania Pontificale Romanum	Komisja ustanowiona przez Piusa XI
2 lutego 1936	Nominacja na altarzystę papieskiego (Altaris Custos seu Altarista)	Bazylika św. Piotra, Watykan
1936	Sekretarz	Rzymska Akademia Liturgiczna
1944–1946	Prefekt Cappella Giulia	Chór liturgiczny Kapituły Bazyliki św. Piotra, Watykan
1948–1954	Ponownie główny zakrystianin (Sagrestano Maggiore)	Bazylika św. Piotra, Watykan
1959	Publikacja dzieła Commentaire du Caeremoniale Episcoporum	Paryż
19 kwietnia 1965	Śmierć	Rzym

Lista publikacji Mons. Léona Gromiera

Tytuł	Miejsce publikacji	Data publikacji	Tematyka	Dostęp online
La Messe Pontificale d’un Protonotaire	Ephemerides Liturgicae, Rzym, t. XIX	1905, s. 487–495	Opis ceremonii Mszy pontyfikalnej sprawowanej przez protonotariusza apostolskiego. Przedstawia przebieg obrzędów i właściwe im przepisy ceremonialne.	BRAK
La manière de se rendre au chœur et de le quitter à la Messe et aux Vêpres Pontificales	Ephemerides Liturgicae, Rzym, t. XX	1906, s. 141–148	Omówienie zasad ceremonialnego wejścia do chóru i jego opuszczania podczas Mszy pontyfikalnej oraz pontyfikalnych nieszporów.	BRAK
Dire Prime avant les Matines, et Complies après les Matines anticipées	Ephemerides Liturgicae, Rzym, t. XX	1906, s. 719–723	Rozważania nad porządkiem sprawowania godzin kanonicznych, w szczególności nad odmawianiem Prymy przed jutrznią oraz Komplety po jutrzni antycypowanej.	BRAK
Prérogatives archiépiscopales et Généralités épiscopales	Les Questions Liturgiques et Paroissiales, Louvain, t. VIII i IX	1923, t. VIII, s. 267–272; 1924, t. IX, s. 68–74 oraz 109–116	Obszerne studium przywilejów arcybiskupich i ogólnych zasad dotyczących godności oraz funkcji biskupich. Gromier omawia m.in. paliusz, krzyż arcybiskupi, insygnia, precedencję oraz ceremonialne odróżnienie arcybiskupów od innych biskupów. Artykuł ukazał się w trzech częściach.	POBIERZ PDF
L’année jubilaire, ses règles et manifestations liturgiques	Annuaire Pontifical Catholique, Paryż	1927, s. 615–626	Rozbudowane i szczegółowo udokumentowane opracowanie katolickiego Roku Jubileuszowego. Przedstawia jego zasady oraz liturgiczne formy i przejawy w kontekście Roku Świętego obchodzonego w 1925 r.	BRAK
Col romain et rabat	Annuaire Pontifical Catholique, Paryż	1936, s. 647–658	Opracowanie dotyczące rzymskiego kołnierzyka duchownego i rabatu. Publikacja jest sygnowana inicjałami A. B. i L. G., przypisywanymi Albertowi Battandierowi i Léonowi Gromierowi.	BRAK
La simplification des rubriques du missel et du bréviaire: Réflexions sur le décret général de la S. Congrégation des Rites du 23 mars 1955	Revue de Droit Canonique, Strasburg, t. V, nr 2	Czerwiec 1955, s. 175–183	Krytyczna analiza uproszczenia rubryk Mszału i Brewiarza zarządzonego dekretem Świętej Kongregacji Obrzędów z 23 marca 1955 r. Gromier rozważa konsekwencje zmian dla kalendarza, obchodów liturgicznych oraz publicznego i prywatnego sprawowania oficjum.	Wersja włoska
Commentaire du Cæremoniale Episcoporum	La Colombe, Paryż	1959, 488 s.	Główne dzieło Gromiera: szczegółowy komentarz do Cæremoniale Episcoporum, poświęcony przepisom i praktyce ceremonii biskupich. Książka stanowi pogłębione studium rubryk, insygniów, precedencji i organizacji obrzędów pontyfikalnych.	POBIERZ PDF
Simples réflexions sur des choses restaurées	Opus Dei, nr 5	Listopad 1961, s. 248–254	Refleksje nad odnowionymi obrzędami Wielkiego Tygodnia. Gromier ocenia wprowadzane zmiany liturgiczne, analizując ich uzasadnienie i skutki dla tradycyjnego porządku celebracji.	BRAK
La Semaine Sainte restaurée	Opus Dei, nr 2	Kwiecień 1962, s. 76–90	Rozwinięta krytyczna analiza reformy Wielkiego Tygodnia, obejmująca m.in. obrzędy Niedzieli Palmowej, Triduum Paschalnego, procesje, czytania i śpiewy. Tekst stanowi publikację konferencji wygłoszonej przez Gromiera w Paryżu w lipcu 1960 r.	POBIERZ PDF / Polskie tłumaczenie (kliknij, by przeczytać)